Niecały umieram

Źródło:Przewodnik Katolicki


T─Ö histori─Ö zna ca┼éa Polska: sze┼Ťcioletni Brajan Chlebowski z ┼üodzi, dzwoni─ůc po stra┼╝ po┼╝arn─ů, ocali┼é mieszka┼äc├│w swojej kamienicy, w kt├│rej wybuch┼é po┼╝ar. Sam nie zdo┼éa┼é si─Ö uratowa─ç. Dzi─Öki szlachetnej postawie rodzic├│w, kt├│rzy zgodzili si─Ö na pobranie jego narz─ůd├│w do przeszczep├│w, uratowano zdrowie i ┼╝ycie kilkorgu ci─Ö┼╝ko chorym dzieciom. Teraz posta─ç dzielnego ch┼éopca mo┼╝e pom├│c rozpropagowa─ç ide─Ö transplantacji w ca┼éej Polsce.

Renata Krzyszkowska

Przypadek Brajana jest bardzo podobny do znanej w Europie historii siedmioletniego Amerykanina Nicholasa Greena. W 1994 ch┼éopiec podr├│┼╝owa┼é z rodzicami i m┼éodsz─ů siostr─ů po W┼éoszech. Gdy dzieci spa┼éy na tylnim siedzeniu, ich samoch├│d zosta┼é omy┼ékowo ostrzelany przez w┼éosk─ů mafi─Ö. Prowadz─ůcemu auto ojcu uda┼éo si─Ö umkn─ů─ç napastnikom, ale okaza┼éo si─Ö, ┼╝e ch┼éopiec zosta┼é postrzelony w g┼éow─Ö. Nigdy nie odzyska┼é przytomno┼Ťci, lekarze stwierdzili ┼Ťmier─ç m├│zgow─ů. Mimo rozpaczy rodzice zgodzili si─Ö, by jego narz─ůdy pobrano do transplantacji. Dzi─Öki ich postawie organy Nicholasa uratowa┼éy zdrowie i ┼╝ycie siedmiu powa┼╝nie chorym w┼éoskim nastolatkom. Dwoje z nich odzyska┼éo wzrok dzi─Öki przeszczepom rog├│wki. Historia Nicholasa odbi┼éa si─Ö szerokim echem na ca┼éym ┼Ťwiecie, przyczyniaj─ůc si─Ö do rozpropagowania idei przeszczep├│w. W samych tylko W┼éoszech tak zwany "efekt Nicholasa" pom├│g┼é w podwojeniu si─Ö liczby dawc├│w, co uratowa┼éo tysi─ůce istnie┼ä ludzkich.

 

Historia Brajana Chlebowskiego ma szans─Ö zrobi─ç co najmniej tyle samo dobrego i przekona─ç szerokie rzesze do idei transplantacji. Zdaniem prof. Wojciecha Rowi┼äskiego, krajowego konsultanta ds. transplantacji, prezesa Fundacji "Zjednoczeni dla Transplantacji", problem przecie┼╝ tkwi w zmianie ┼Ťwiadomo┼Ťci spo┼éecze┼ästwa, a wskazywanie wzorc├│w jest najskuteczniejszym elementem w tej "batalii".

W styczniu tego roku rozpocz─Ö┼éa si─Ö og├│lnopolska kampania edukacyjna na rzecz transplantacji "Nie zabierajmy swych narz─ůd├│w do nieba, one potrzebne s─ů tutaj". Jednym z jej element├│w jest ustanowienie Nagrody im. Brajana Chlebowskiego. Ma ona by─ç przyznawana za wybitnie osi─ůgni─Öcia na rzecz popularyzacji idei oddawania narz─ůd├│w do przeszczep├│w. Jej laureatami maj─ů by─ç lekarze, dziennikarze, osoby uprawiaj─ůce dzia┼éalno┼Ť─ç spo┼éeczn─ů (m.in. wolontariusze) oraz duchowni. G┼é├│wnymi organizatorami ca┼éej akcji s─ů: Stowarzyszenie Pomocy Ludziom z Uszkodzon─ů W─ůtrob─ů "┼╗ycie po przeszczepie", Stowarzyszenie Transplantacji Serca (STS) oraz Stowarzyszenie Os├│b z Przeszczepionym Narz─ůdem "Dar ┼╗ycia".

Akt mi┼éo┼Ťci

Zgodnie z ustaw─ů z 26 pa┼║dziernika 1995 r., pobrania kom├│rek, tkanek i narz─ůd├│w od os├│b zmar┼éych mo┼╝na dokona─ç, je┼╝eli osoba ta nie wyrazi┼éa sprzeciwu za ┼╝ycia. (Osoby, kt├│re si─Ö na to nie godz─ů, powinny to zg┼éosi─ç na formularzu dost─Öpnym w ka┼╝dym Zak┼éadzie Opieki Zdrowotnej do Centralnego Rejestru Sprzeciw├│w, adres: Centrum Organizacyjno-Koordynacyjne do spraw Transplantacji, ul. Lindleya 4, 02-005 Warszawa).

Istnieje jednak obyczaj pytania rodziny zmar┼éego o zgod─Ö na transplantacj─Ö. Wiele rodzin, cz─Östo b─Öd─ůcych pod wp┼éywem szoku, spowodowanego utrat─ů najbli┼╝szej osoby, takiej zgody nie udziela. Cz─Östo wynika to te┼╝ z braku znajomo┼Ťci stanowiska Ko┼Ťcio┼éa nauczaj─ůcego, ┼╝e zgoda na transplantacj─Ö jest aktem mi┼éo┼Ťci bli┼║niego. Nauczanie to dopuszcza przeszczepy wszystkich organ├│w z wyj─ůtkiem m├│zgu, kt├│ry decyduje o indywidualnej to┼╝samo┼Ťci cz┼éowieka, i narz─ůd├│w p┼éciowych decyduj─ůcych o przekazywaniu ┼╝ycia.

Szum medialny

W ostatnim czasie w niekt├│rych mediach powsta┼é szum wok├│┼é wiarygodno┼Ťci stwierdzenia zgonu. Pojawi┼éo si─Ö sporo publikacji podaj─ůcych w w─ůtpliwo┼Ť─ç rzetelno┼Ť─ç metod okre┼Ťlaj─ůcych ┼Ťmier─ç m├│zgow─ů. M├│wiono wprost, ┼╝e zdarzaj─ů si─Ö przypadki pobierania organ├│w od ludzi, kt├│rych ┼╝ycie mo┼╝na by jeszcze uratowa─ç. Zdaniem prof. Piotra Kalici┼äskiego z Centrum Zdrowia Dziecka, kt├│ry zajmuje si─Ö transplantacjami w─ůtroby, to absolutna nieprawda. Nie zna on ┼╝adnego przypadku "zmartwychwstania" osoby, u kt├│rej lekarze stwierdzili ┼Ťmier─ç m├│zgow─ů. ┼Ümier─ç m├│zgowa, a dok┼éadnie ┼Ťmier─ç pnia m├│zgowego, jest bowiem nieodwracalna. Jej stwierdzenie dokonuje si─Ö w oparciu o najaktualniejsz─ů wiedz─Ö medyczn─ů. Ca┼éa procedura zosta┼éa opracowana przez zesp├│┼é specjalist├│w z wielu dziedzin medycyny. By wysnu─ç podejrzenie ┼Ťmierci m├│zgowej, musz─ů by─ç spe┼énione ┼Ťci┼Ťle okre┼Ťlone warunki, potem dwukrotnie, w odpowiednim odst─Öpie czasu, wykonuje si─Ö specjalistyczne testy. Na koniec musi zebra─ç si─Ö specjalna trzyosobowa komisja, w kt├│rej sk┼éad wchodz─ů eksperci w og├│le niezwi─ůzani z transplantologi─ů. Ona ostatecznie potwierdza ┼Ťmier─ç m├│zgow─ů i wydaje stosowny dokument. W razie jakichkolwiek w─ůtpliwo┼Ťci wniosek zostaje oddalony. Bez stwierdzenia ┼Ťmierci m├│zgowej potencjalny dawca organ├│w do ko┼äca jest traktowany jak pacjent i podlega pe┼énemu leczeniu.

ÔÇô W prasie i telewizji opisywano dziewczynk─Ö, kt├│ra w opinii lekarzy zosta┼éa uznana za zmar┼é─ů, jej organy mia┼éy by─ç pobrane do przeszczepu. Rodzice si─Ö nie zgodzili i dzi┼Ť dziewczynka ┼╝yje i jest zdrowa. ┼Ürodowisko lekarskie, patrz─ůc na te doniesienia, ze zdziwienia przeciera┼éo oczy. Przypadek wydawa┼é si─Ö tak niewiarygodny, ┼╝e zosta┼é bardzo dok┼éadnie sprawdzony. Okaza┼éo si─Ö, ┼╝e u owej dziewczynki nigdy nie by┼éo nawet wysuni─Öte podejrzenie ┼Ťmierci m├│zgowej, m.in. dlatego, ┼╝e samodzielnie oddycha┼éa. Jedn─ů z podstawowych oznak ┼Ťmierci m├│zgowej jest brak samodzielnego oddechu. Dziewczynka ani przez moment nie by┼éa uznana za zmar┼é─ů, ca┼éy czas j─ů leczono i to, jak si─Ö okaza┼éo, skutecznie ÔÇô m├│wi prof. Piotr Kalici┼äski

W kolejce po ┼╝ycie

Niestety, w sercach wielu ludzi zosta┼éa zasiana w─ůtpliwo┼Ť─ç. Od kilku miesi─Öcy widoczny jest wyra┼║ny spadek przypadk├│w pobrania narz─ůd├│w do transplantacji.

Nagroda im. Brajana Chlebowskiego ma pokaza─ç, ┼╝e o transplantacji mo┼╝na my┼Ťle─ç dobrze, ┼╝e mo┼╝na znale┼║─ç nadziej─Ö nawet w dramatycznej sytuacji. Inicjatywa powstania nagrody wysz┼éa od os├│b ┼╝yj─ůcych dzi─Öki przeszczepionym organom, jako swego rodzaju dow├│d wdzi─Öczno┼Ťci dla tych, kt├│rzy krzewi─ů ide─Ö transplantacji. W Polsce ┼╝yje ok. 10 tys. os├│b z przeszczepionymi narz─ůdami. Dwa tysi─ůce czeka w kolejce "po ┼╝ycie". Wielu z nich umrze, nie doczekawszy operacji. Tak nie musi by─ç. Jak si─Ö szacuje, w naszym kraju tylko ┼Ťrednio 10 procent organ├│w os├│b zmar┼éych, kt├│re mog┼éyby uratowa─ç komu┼Ť ┼╝ycie, trafia do przeszczepu. Oby historia Brajana pomog┼éa to zmieni─ç.

Nagroda im. Brajana Chlebowskiego przyznawana b─Ödzie w trzech kategoriach:
ÔÇó Organizacja pozarz─ůdowa, spo┼éecznik lub wolontariusz
ÔÇó Dziennikarz
ÔÇó Osoba duchowna


Nagrodzony laureat powinien dawa─ç innym przyk┼éad, jak w spo┼éecze┼ästwie polskim wytycza─ç nowe drogi maj─ůce na celu prze┼éamywanie barier i uprzedze┼ä wobec transplantacji.
Nagrodę przyznaje powołana w tym celu Kapituła, która składa się z członków stałych i laureatów nagrody z lat poprzednich.
Nagrod─Ö stanowi statuetka i okoliczno┼Ťciowy dyplom.
Laureat├│w, z grona os├│b nominowanych, wy┼éania Kapitu┼éa. Pisemne zg┼éoszenia kandydat├│w do nagrody mog─ů nadsy┼éa─ç organizacje pacjent├│w, szpitale i inne plac├│wki s┼éu┼╝by zdrowia, redakcje, parafie i organizacje ko┼Ťcielne, organizacje pozarz─ůdowe, a tak┼╝e jednostki administracji publicznej, na adres: Stowarzyszenie "┼╗ycie po przeszczepie" Zarz─ůd G┼é├│wny, ul. ┼ü─ůkowa 8, 66-440 Skwierzyna
Uzasadnienie winno być zawarte maksymalnie na dwóch kartkach maszynopisu. Wzór zgłoszenia umieszczony jest na stronie internetowej www.przeszczep.pl
Honorowi laureaci

26 stycznia 2006 r., podczas uroczystych obchodów 40. rocznicy pierwszej transplantacji nerki w Polsce, w Galerii Porczyńskich w Warszawie przyznano honorowe statuetki im. Brajana Chlebowskiego pionierom polskiej transplantologii. Nagrody otrzymali:

prof. Tadeusz Or┼éowski, kt├│ry 40 lat temu przeprowadzi┼é pierwsz─ů udan─ů transplantacj─Ö nerki w Polsce, prof. Wojciech Rowi┼äski, krajowy konsultant ds. transplantacji, d┼éugoletni popularyzator idei transplantacji, asystuj─ůcy przy pierwszym przeszczepie nerki w 1966 r., prof. Stanis┼éaw Zieli┼äski, kt├│ry przeprowadzi┼é pierwszy w Polsce przeszczep w─ůtroby oraz pionierski przeszczep trzustki.




 
stat4u