Nie zabieraj serca do nieba

Źródło: Słowo Gazeta Codzienna


Iwona Boratyn

Co roku umieraj─ů setki chorych, dla kt├│rych nie znalaz┼é si─Ö dawca serca, nerki, p┼éuc. Tak nie musi by─ç, je┼Ťli nie b─Ödziemy egoistami i pozwolimy, by zdrowe organy po naszej ┼Ťmierci mog┼éy komu┼Ť uratowa─ç ┼╝ycie.


Ci─ůgle zbyt du┼╝o os├│b sprzeciwia si─Ö oddaniu narz─ůd├│w po ┼Ťmierci. W trudnych chwilach ┼╝a┼éoby rodzina zmar┼éego nie zdaje sobie sprawy, ┼╝e sprzeciwiaj─ůc si─Ö pobraniu tkanek czy narz─ůd├│w odbiera komu┼Ť ┼╝ycie. Cz─Östo powodem takich decyzji jest przekonanie, ┼╝e zmar┼éy nie powinien stan─ů─ç przed Bogiem bez serca.

- W ci─ůgu ostatnich 15 lat w Skar┼╝ysku-Kamiennej, gdzie pracowa┼éem by┼éo zaledwie 8 pobra┼ä do przeszczep├│w. W ubieg┼éym roku na 300 oczekuj─ůcych w ┼Ťwi─Ötokrzyskim tylko 42 przesz┼éo transplantacj─Ö, ale nie by┼éo ┼╝adnych pobra┼ä narz─ůd├│w w naszym regionie. Dawcy pochodzili z innych wojew├│dztw - m├│wi dr Dariusz W─Ögrzyn, konsultant wojew├│dzki ds. anestezjologii i intensywnej terapii.

W tym roku pierwszy raz od trzech lat w Sandomierzu znalaz┼é si─Ö dawca narz─ůd├│w.



Nie ma sprzeciwu, jest zgoda


Przeszczepianie narz─ůd├│w, inaczej transplantacja to we wsp├│┼éczesnej medycynie metoda ratowania ┼╝ycia chorego. Niekt├│re narz─ůdy lub tkanki (np. nerki czy szpik kostny) mo┼╝na pobiera─ç od os├│b ┼╝ywych, pod warunkiem, ┼╝e dawca wyrazi na to zgod─Ö, a jego ┼╝ycie nie b─Ödzie nara┼╝one na niebezpiecze┼ästwo. Jednak wi─Ökszo┼Ť─ç narz─ůd├│w i tkanek do przeszczepienia pobiera si─Ö ze zw┼éok os├│b, kt├│re za ┼╝ycia nie wyrazi┼éy sprzeciwu na pobranie. - Nerki, serce, p┼éuca, trzustk─Ö mo┼╝na pobra─ç od osoby zmar┼éej, kiedy zosta┼éy wyczerpane wszystkie mo┼╝liwo┼Ťci leczenia i u kt├│rej stwierdzono komisyjnie ┼Ťmier─ç pnia m├│zgu - m├│wi dr Dariusz W─Ögrzyn.

Medycyna okre┼Ťla, ┼╝e prawdziwa ┼Ťmier─ç cz┼éowieka to ┼Ťmier─ç m├│zgu. Przy pomocy specjalnej aparatury mo┼╝na przez pewien czas utrzymywa─ç czynno┼Ť─ç serca i oddychania. - U takich os├│b komisja lekarska, z┼éo┼╝ona z trzech lekarzy, w tym specjalisty w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii oraz neurologa lub neurochirurga, po przeprowadzeniu bada┼ä orzeka ┼Ťmier─ç m├│zgow─ů. Dopiero wtedy mo┼╝liwe jest od┼é─ůczenie aparatury. Przed od┼é─ůczeniem aparatury rozwa┼╝a si─Ö pobranie niekt├│rych narz─ůd├│w do przeszczepienia. Pozostaje tylko kilka godzin, aby upewni─ç si─Ö co do woli zmar┼éego, dotycz─ůcej oddania tkanek i narz─ůd├│w po ┼Ťmierci - wyja┼Ťnia dr W─Ögrzyn.

Najpierw sprawdza si─Ö Centralny Rejestr Sprzeciw├│w. - Je┼Ťli nie ma sprzeciwu istnieje tak zwana zgoda domniemana, jednak lekarze zwykle informuj─ů rodzin─Ö o zamiarze pobrania narz─ůd├│w do przeszczepienia. W polskim prawie rodzina nie jest spadkobierc─ů cia┼éa swoich bliskich. Niestety, lekarze cz─Östo ulegaj─ů ich sprzeciwom. ┼üatwiej, je┼Ťli zmar┼éy pozostawi┼é pisemny zapis woli pobrania narz─ůd├│w po ┼Ťmierci. Krewni mog─ů jedynie potwierdzi─ç t─ů wol─Ö. Wystarczy te┼╝ dw├│ch ┼Ťwiadk├│w, kt├│rzy na przyk┼éad w szpitalu s┼éyszeli jak chory wyra┼╝a┼é zgod─Ö na pobranie narz─ůd├│w - m├│wi dr W─Ögrzyn.

CRS istnieje od 1996 roku i zawiera oko┼éo 23000 kwestionariuszy os├│b, kt├│re nie zgodzi┼éy si─Ö na po┼Ťmiertne pobranie organ├│w. Ich dane s─ů tajne.



Nie dbaj─ů sami lekarze


Pobranie narz─ůd├│w do przeszczepu odbywa si─Ö operacyjnie. Wcze┼Ťniej wykonuje si─Ö badania wykluczaj─ůce schorzenia, kt├│re mog┼éyby zosta─ç przekazane biorcy. Ci, kt├│rym otrzymuj─ů organy zazwyczaj nie poznaj─ů nazwiska dawcy, kt├│ry uratowa┼é im ┼╝ycie. przeszczepy wykonuje tylko kilka klinik w kraju. Na przeszczepy narz─ůd├│w czeka si─Ö ┼Ťrednio od 2-4 lat.

Jerzy Pyrek ze Stowarzyszenia Os├│b z Niewydolno┼Ťci─ů Nerek 2,5 roku temu noc─ů otrzyma┼é szcz─Ö┼Ťliw─ů wiadomo┼Ť─ç, ┼╝e znalaz┼é si─Ö dla niego dawca nerki w Poznaniu. - Mia┼éem kilka godzin, by dojecha─ç na operacj─Ö. Jestem temu cz┼éowiekowi bardzo wdzi─Öczny - m├│wi pan Jerzy.

Stowarzyszenie zrzesza 80 os├│b po przeszczepach nerek i serca. - U os├│b po przeszczepie serce wyst─Öpuje niewydolno┼Ť─ç nerek i dlatego potrzebny jest kolejny przeszczep. Mamy taki przypadek w J─Ödrzejowie. Chcia┼ébym powiedzie─ç to otwarcie, ┼╝e my i podkarpackie jeste┼Ťmy bia┼é─ů plam─ů w transplantologii, dlatego, ┼╝e nie dbaj─ů o to sami lekarze anestezjolodzy i neurochirurdzy. Rodziny pogr─ů┼╝one w ┼╝a┼éobie nie zdaj─ů sobie sprawy, ┼╝e ich bliski mo┼╝e by─ç dawc─ů. Cz─Östo s┼éysz─Ö od nich: przecie┼╝ mi nikt nie powiedzia┼é - podkre┼Ťla Jerzy Pyrek.



Wypełnij druk


Dr W─Ögrzyn twierdzi, ┼╝e tegoroczne pobranie narz─ůd├│w w Sandomierzu to efekt dzia┼éa┼ä nowatorskiego komputerowego programu transplantacyjnego, kt├│ry dzia┼éa ju┼╝ w ca┼éym wojew├│dztwie. - Polega on na codziennym monitorowaniu oddzia┼é├│w intensywnej opieki medycznej i identyfikacji pacjent├│w, u kt├│rych mo┼╝e doj┼Ť─ç do ┼Ťmierci pnia m├│zgu. Dane s─ů przekazywane do POL-TRANSPLANTU. W tym roku mieli┼Ťmy trzy rozpoznania, wybrano to z Sandomierza - m├│wi dr W─Ögrzyn.

Na ┼Ťwiecie propaguje si─Ö r├│┼╝ne formy zgody na pobranie narz─ůd├│w. Np. Amerykanie nosz─ů specjalne bransoletki. Klinika Chirurgii Serca, Naczy┼ä i Transplantologii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiello┼äskiego prowadzi akcj─Ö edukacyjn─ů pod has┼éem "Nie zabieraj swoich narz─ůd├│w do nieba - one s─ů potrzebne tu na ziemi". W tym roku w Krakowie wykonano sze┼Ť─ç przeszczep├│w serca.

Stowarzyszenie "┼╗ycie po przeszczepie", za┼éo┼╝one przez Krzysztofa Pijarowskiego, gorzowskiego dziennikarza, kt├│remu transplantacja w─ůtroby uratowa┼éa ┼╝ycie, prowadzi og├│lnopolsk─ů akcj─Ö promuj─ůc─ů wype┼énianie "o┼Ťwiadcze┼ä woli". - Ten, kto go wype┼éni┼é, zgadza si─Ö na po┼Ťmiertne pobranie organ├│w do transplantacji. Nie trzeba go nigdzie wysy┼éa─ç - wystarczy nosi─ç je przy sobie i powiadomi─ç o tym rodzin─Ö - t┼éumaczy Krzysztof Pijarowski.

W radomskich szpitalach ka┼╝dy pacjent oczekuj─ůcy na przeszczep jest rejestrowany na li┼Ťcie POL-TRANSPLANTU i czeka w d┼éugiej, og├│lnopolskiej kolejce. - Na oddziale dializujemy oko┼éo 140 os├│b. Jest to uci─ů┼╝liwe dla pacjent├│w, bo dializy trzeba wykonywa─ç co drugi dzie┼ä. - m├│wi dr Miros┼éawa S┼éawek z oddzia┼éu dializ Radomskiego Szpitala Specjalistycznego przy ul. Tochtermana. - Wi─Ökszo┼Ť─ç chorych po otrzymaniu nowej nerki mog┼éaby normalnie ┼╝y─ç. Tylko w tym roku transplantacja uratowa┼éa ┼╝ycie sze┼Ťciu mieszka┼äcom Radomia - uzupe┼énia dr S┼éawek.

"S┼éowo" publikuje dzi┼Ť druk o┼Ťwiadczenia woli oddania narz─ůd├│w po ┼Ťmierci, kt├│re nasi Czytelnicy mog─ů nosi─ç ze sob─ů. Czy jest co┼Ť pi─Ökniejszego ni┼╝ da─ç ┼╝ycie drugiemu cz┼éowiekowi?



JAN PAWEŁ II O PRZESZCZEPACH

"Jest dla nas niew─ůtpliwie powodem do rado┼Ťci, ┼╝e wiele chorych, kt├│rzy dotychczas mogli spodziewa─ç si─Ö rych┼éej ┼Ťmierci lub ograniczonego wieloma cierpieniami istnienia, mo┼╝e obecnie odzyska─ç zdrowie dzi─Öki zast─ůpieniu ich chorych narz─ůd├│w - narz─ůdami od innych ludzi."



Jak zgłosić sprzeciw?

Zgodnie z prawem pobrania kom├│rek, tkanek i narz─ůd├│w ze zw┼éok ludzkich mo┼╝na dokona─ç, je┼╝eli osoba zmar┼éa nie wyrazi┼éa za ┼╝ycia sprzeciwu. Nale┼╝y go zg┼éosi─ç osobi┼Ťcie lub listownie w Centralnym Rejestrze Sprzeciw├│w Centrum Organizacyjno Koordynacyjnego do spraw Transplantacji ul. Lindleya 4, 02-005 Warszawa na formularzu, kt├│ry mo┼╝na pobra─ç na stronach internetowych rejestru (www.poltransplant.org.pl lub www.przeszczep.pl) lub otrzyma─ç w ka┼╝dym Zak┼éadzie Opieki Zdrowotnej. Po dokonaniu wpisu zg┼éaszaj─ůcy otrzymuj─ů listem poleconym potwierdzenie wpisu. W przypadku ma┼éoletniego lub innej osoby, kt├│ra nie ma pe┼énej zdolno┼Ťci do czynno┼Ťci prawnych, sprzeciw lub zgod─Ö mo┼╝e wyrazi─ç za jej ┼╝ycia jej opiekun.




Jak jest w innych krajach

W Wielkiej Brytanii potrzebna jest zgoda dawcy, wyra┼╝ona za ┼╝ycia i ponadto zgoda rodziny po ┼Ťmierci. W Hiszpanii, gdzie obowi─ůzuje zgoda domniemana, lekarze zawsze rozmawiaj─ů z rodzin─ů. We Francji i w Belgii odst─Öpuje si─Ö od pobranie, je┼Ťli rodzina nie wyra┼╝a zgody. W Austrii natomiast, lekarze w og├│le nie rozmawiaj─ů z rodzin─ů o pobraniu narz─ůd├│w. Je┼Ťli nie by┼éo sprzeciwu zmar┼éego - pobieraj─ů.

Na W─Ögrzech ka┼╝dego roku narz─ůdy do przeszczep├│w pobiera si─Ö od 12 zmar┼éych dawc├│w na milion mieszka┼äc├│w, w Czechach - od 17, w Hiszpanii - od 32, w Polsce - od 10 dawc├│w na milion mieszka┼äc├│w.




Czy zgodzi┼éby┼Ť si─Ö by─ç dawc─ů organ├│w?

Bronis┼éaw Miszczyk, Przewodnicz─ůcy OPZZ w Kielcach: - Tak, ale nie wiem czy komu┼Ť moje organy mog┼éyby si─Ö przyda─ç z uwagi na m├│j wiek. Je┼Ťli jednak by┼éaby szansa ┼╝e moja nerka czy jakikolwiek inny narz─ůd uratuje komu┼Ť m┼éodemu ┼╝ycie na przeszczep zgodz─Ö si─Ö bez zastanowienia.


Wojciech Witkowski, student biotechnologii z Kielc: - Zgodzi┼ébym si─Ö odda─ç swoje narz─ůdy, bo skoro mnie ju┼╝ nie b─Öd─ů potrzebne, to dlaczego mam nie uratowa─ç komu┼Ť ┼╝ycia. Je┼╝eli osob─ů potrzebuj─ůc─ů b─Ödzie jaka┼Ť bliska mi osoba albo ma┼ée dziecko to na transplantacj─Ö zdecyduj─Ö si─Ö nawet za ┼╝ycia.


Janina Kowalczyk, emerytka z Kielc:

- Nie, poniewa┼╝ w mojej rodzinie od pokole┼ä panuj─ů tradycyjne przekonania i ja si─Ö do nich stosuj─Ö. Je┼╝eli jednak zaistnieje sytuacja, w kt├│rej przeszczep narz─ůd├│w b─Ödzie jedynym sposobem by uratowa─ç ┼╝ycie komu┼Ť z mojej rodziny zastanowi─Ö si─Ö nad zmian─ů tej tradycji.


Halina Go┼édy┼Ť, ogrodnik z Kielc:

- Nigdy si─Ö nad tym g┼é─Öbiej nie zastanawia┼éam, ale wydaje mi si─Ö, ┼╝e zgodzi┼éabym si─Ö by─ç dawc─ů. W pierwszej kolejno┼Ťci odda┼éabym swoje narz─ůdy rodzinie, ale nie zawaha┼éabym si─Ö tak┼╝e gdyby chodzi┼éo o zupe┼énie obcego cz┼éowieka je┼╝eli istnia┼éaby tylko szansa, ┼╝e transplantacja uratuje mu ┼╝ycie.


Dominika Tomczyk, dekorator z Radomia:

- Nie mam nic przeciwko zostaniu po┼Ťmiertnym dawc─ů organ├│w. Jestem zdrow─ů, m┼éod─ů osob─ů, ale mam ┼Ťwiadomo┼Ť─ç, ┼╝e mog─Ö ulec tragicznemu wypadkowi. Wtedy chcia┼éabym, ┼╝eby niepotrzebne mi narz─ůdy uratowa┼éy kogo┼Ť innego. Moja rodzina wie o tym. Ja r├│wnie┼╝ zgodz─Ö si─Ö na takie rozwi─ůzanie, gdyby moi najbli┼╝si mogli ocali─ç czyje┼Ť ┼╝ycie. ┼╗a┼éuj─Ö tylko, ┼╝e tak ma┼éo s┼éyszy si─Ö o transplantacjach.


Grzegorz Mazur, handlowiec z Radomia:

- Nie rozmawia┼éem jeszcze z rodzin─ů, ale wkr├│tce na pewno to zrobi─Ö. Po ┼Ťmierci m├│g┼ébym da─ç komu┼Ť np. moje nerki. Przecie┼╝ i tak nie b─Öd─ů mi ju┼╝ potrzebne. Moi znajomi maj─ů podobne zdanie na ten temat. Jest tylu chorych, dla kt├│rych to jedyna nadzieja na dalsze ┼╝ycie.

Iwona Boratyn






 

 
stat4u