26 stycznia - Dzień Transplantacji

 

Osoby, które zdecydują się zostać po śmierci dawcami narządów, uratują życie innym - podkreślają lekarze. Dziś obchodzony jest Dzień Transplantacji, a jednocześnie 40. rocznica pierwszej w Polsce pomyślnej transplantacji nerki.

W Polsce żyje ok. 10 tys. osób z przeszczepionymi narządami. W ostatnich latach wykonywanych jest rocznie średnio 1,5 tys. operacji przeszczepiania narządów. Najczęściej są to nerki, w dalszej kolejności - wątroba, serce i trzustka. Trzustkę zazwyczaj przeszczepia się razem z nerką.

Według danych zebranych przez podporządkowane ministrowi zdrowia Centrum Organizacyjno-Koordynacyjne ds. Transplantacji Poltransplant, w Warszawie, w ubiegłym roku przeszczepiono 1423 narządy, z których 1383 pochodziły od dawców zmarłych, a 40 od osób żywych. Narządy te wszczepiono 1398 biorcom. Najwięcej transplantacji dotyczyło nerek - przeszczepiono ich w ubiegłym roku 1067 biorcom. Dwadzieścia dwie pobrane nerki przeszczepiono wraz z trzustką biorcom z nefropatią cukrzycową (których własne nerki zostały uszkodzone przez cukrzycę). Przeprowadzono trzy przeszczepy płuca; dwukrotnie przeszczepiono pojedyncze płuco, jeden raz oba płuca. Nie przeprowadzano natomiast zabiegów kombinowanego przeszczepienia serca i płuc.

Wykonano także 95 przeszczepów serca i - zgodnie z danymi Poltransplant - jest to najmniejsza liczba tego typu operacji od 1996 roku.

31 stycznia rusza pierwsza w Polsce infolinia dla osób zainteresowanych tematyką przeszczepów. Pod warszawskim numerem telefonu (022) 345 93 93 w każdy wtorek dyżurować będą lekarze, psychologowie i księża. Infolinia została utworzona przez Stowarzyszenie Pacjentów "Życie po Przeszczepie".

"W potocznej świadomości funkcjonuje wiele mitów i fałszywych opinii na temat pobierania narządów do transplantacji. Tymczasem wiedza bywa często przesądzająca przy podejmowaniu decyzji, które mogą ratować życie i zdrowie innych" - podkreślił prezes stowarzyszenia, Krzysztof A. Pijarowski.

Dzień Transplantacji obchodzony jest w Polsce od 2003 roku, 26 stycznia. Właśnie 26 stycznia w 1966 roku miał bowiem miejsce pierwszy w Polsce udany przeszczep narządu - nerki. Operacja, którą przeprowadzili profesorowie Jan Nielubowicz i Tadeusz Orłowski, odbyła się w I Klinice Chirurgii warszawskiej Akademii Medycznej.

Narząd do przeszczepu pobrano od chorej po ciężkim wypadku, która doznała udaru mózgu. Nerkę pobrano, kiedy serce kobiety przestało pracować i nie udała się próba reanimacji. Jej nerkę wszczepiono dziewiętnastoletniej uczennicy szkoły pielęgniarskiej. Operacja trwała zaledwie 57 minut, a kilka minut po jej zakończeniu wszczepiona nerka zaczęła funkcjonować.

Pierwszą na świecie udaną transplantację nerki - a zarazem pierwszy przeszczep w historii transplantacji - przeprowadzili w 1945 roku w Bostonie dr Earnest Landstein, dr Charles Hufnagel i dr David Hume. Biorcą narządu, pobranego od zmarłego dawcy, była ciężarna kobieta. Przeszczepiona nerka podjęła pracę.

Drugi przeszczep, tym razem rodzinny, przeprowadził w 1954 roku dr Joseph E. Murray, także w Bostonie. Opracował sposób przeszczepienia nerki, który obowiązuje do dziś. Przeszczepił pacjentowi nerkę brata bliźniaka.

W USA przeprowadzono także pierwsze przeszczepy wątroby (1963) i trzustki (1966). Pierwszy przeszczep serca miała natomiast miejsce w 1967 roku w Republice Południowej Afryki.

W Polsce pierwszy udany przeszczep serca przeprowadził w 1986 roku w Zabrzu prof. Zbigniew Religa, wątroby - w 1987 roku w Szczecinie prof. Stanisław Zieliński, a trzustki - w 1988 roku w Warszawie prof. Jacek Szmidt.


 
stat4u